Bomen buiten het Bos: stadshout als circulaire kans

Er staan in Nederland ruim 180 miljoen bomen buiten het bos. Deze bomen staan niet in het bos maar langs wegen, in een stedelijke omgeving, e.d. Dit rooi- en snoeihout wordt gewaardeerd als laagwaardig, want het heeft geen keurmerk of certificering. Het verkrijgen van zo’n label is belangrijk want daarmee is de afkomst van het hout vastgelegd en vertegenwoordigd het een waarde als grondstof voor (opnieuw) gecertificeerde producten.

Eigenlijk hebben onze stadsbomen dezelfde status als illegaal gekapt hout, en dat vinden we best vreemd. Het hout wat nu vrijkomt bij het beheer van deze bomen verdwijnt voor een groot deel richting biomassa. Logisch want makkelijk en goedkoop, maar niet optimaal.

"Stadshout is geen reststroom, maar een grondstof".

Stadshout biedt meer potentie – zeker in het licht van de circulaire ambities van het Rijk: 50% circulair in 2030, volledig circulair in 2050. Het jaarlijks vrijkomende houtvolume -in de sector rekenen wij rond 3,6 miljoen bomen per jaar- verdient een betere en vooral meer duurzame bestemming. Boomrooierij Weijtmans roept dit al jaren; en we brengen het grotendeels ook al in de praktijk. Tijdens de recent gehouden bijeenkomst Bomen buiten het Bos stond de vraag centraal hoe gemeenten meer waarde kunnen halen uit stadshout. Een aantal conclusies:

Van drempels naar een pragmatische visie

• De oproep is helder: omarm de volledige circulaire keten, inclusief certificering en hoogwaardige verwerking. PEFC certificering van stadsbomen gaat hierbij absoluut helpen.
• De bulk van het hout is geschikt voor OSB, vezelhout en biobased toepassingen, denk hierbij ook aan bio plastics, textielvezels en hout gebaseerde lijmen. Dit vraagt om het realiseren van een meer pragmatische afzet.
• Bestaande lokale initiatieven zijn waardevol, ook al zijn ze nog marginaal in verhouding tot het totaal volume.
• De gemeente is een belangrijke ketenpartner. Met meer kennis en eigenaarschap kan het draagvlak effectief vergroot worden.
• Er is nog winst te halen bij gemeentes door verschillende afdelingen beter met elkaar te laten samenwerken. Een mooie duurzame ambitie kan botsen als aan de praktische kant de benodigde middelen niet beschikbaar komen.
• Samenwerking via landelijke netwerken zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en Stadswerk Nederland is nodig om schaal en structuur te creëren.
• Veel gemeenten zijn bezig met het ontwikkelen van beleid om meer bomen in de stad te krijgen (bijvoorbeeld de 3-30-300 regel). Voeg daar een doelstelling aan toe over de bestemming van rooihout. Dan pas is de keten compleet.

Boomrooierij Weijtmans is voornamelijk actief buiten de bossen. Stadsbomen is onze dagelijkse kost. In deze video vertelt Kees Weijtmans hoeveel meer we nog kunnen doen met het in Nederland vrijkomend hout.

Op de website van PEFC Nederland lees je meer over dit onderwerp.